Historie

Jambo!! Dank voor uw belangstelling in Mwika.

Mwika staat voor Msaada WICT Kwa Afrika, hetgeen in Swahili zo veel betekent als ‘ICT hulp voor Afrika’. Het woord Mwika betekent tevens ‘Aarde’.

Zaadje planten
Ons project begint als Jan Dros in 2016 in gesprek raakt met Hans Yambazi, ICT hoofd van het Kilimanjaro Christian Medical Centre (KCMC) in Noord Tanzania. Jan werkt binnen de afdeling ICT bij het Medisch Centrum Leeuwarden en runt een stichting die zich inzet voor doelen in Rwanda en Tanzania. Hans vertelt hem van de slechte voorzieningen in het KCMC en hoe hij denkt dat met behulp van ICT daar verbetering in is aan te brengen. Hans krijgt van de toenmalige directeur geen enkele medewerking om zijn plannen door te voeren.

De trigger
Dit geplante zaadje begint te kiemen als in 2018 na een groot ICT project heel veel apparatuur beschikbaar komt voor een tweede leven en tevens blijkt dat de directeur van het KCMC is vervangen door iemand met veel meer daadkracht en ambitie. Al snel ontstaat het plan om de vrijgekomen Wi-Fi apparatuur (meer dan 250 accesspoints) in te gaan zetten als goed alternatief voor de niet aanwezige bekabeling in het KCMC en zo een netwerk te realiseren. Jan vindt in Piet Kuperus een enthousiast medestander en in no-time is een team van ca. 6 mensen gevormd die zich willen inzetten om later in het jaar af te reizen naar Afrika om daar in tien dagen tijd een compleet ziekenhuis te voorzien van Wi-Fi.

Röntgenapparaat
Dat blijkt te gemakkelijk gedacht. Het KCMC is een enorm ziekenhuis. Uitgestrekt, vele losse gebouwen, geen tekeningen en geen netwerkbekabeling tussen de gebouwen. Het ziekenhuis telt ca. 650 bedden en vormt in principe het belangrijkste ziekenhuis in de regio waar 17 miljoen mensen wonen. En er is gebrek aan alles. Men krijgt hulp vanuit alle windstreken wereldwijd, maar veelal bestaat het uit het toezenden van een container met oude spullen en mogen ze het verder zelf uitzoeken. Bij één van onze latere bezoeken troffen we in de tuin de restanten van wat ooit een röntgenapparaat was geweest. Het was ongebruikt terzijde gezet, niemand wist hoe het te gebruiken of te installeren. Doodzonde.

Teamvorming
Ons project wordt groter. Alleen Wi-Fi is te beperkt, er moet ook internet komen, een basis netwerk, de centrale ICT ruimte is te klein en moet verplaatst, men heeft behoefte aan storage, aan servers, aan alles…. Het team wordt 8 man groot. Er worden vier teams gevormd van steeds twee mensen met ieder hun eigen verantwoordelijkheid en focus.
Een netwerkteam dat de core van het netwerk moet bouwen, inclusief internet toegang en security. Het Wi-Fi zorgt voor de inrichting van Wi-Fi, het Systems team buigt zich over servers, virtualisatie, mailvoorzieningen en storage en tot slot twee mensen die de coördinatie verzorgen, het contact met derden, de pers, financiën, etc.

Goederentransport
Afgesproken wordt dat 7 mensen in November 2018 voor minstens een week naar Tanzania zullen gaan. Een teamlid kan helaas niet mee door omstandigheden, maar geeft vanuit Nederland support op afstand. De gehele zomer van 2018 wordt gebruikt om tientallen switches, honderden Wi-Fi accesspoints, een firewall en een handjevol servers te testen en opnieuw in te richten. Alles wordt samen met twee enorme serverkasten op totaal 7 pallets verscheept naar het KCMC.

Kwartiermakers
Als we daar in November zijn, willen onze tijd zeer efficiënt invullen. Daarom is gevraagd de noodzakelijk kabelverbindingen in het ziekenhuis alvast te realiseren voor wij aankomen. Als Jan en Wybren in Augustus voor een kleine week alvast naar Moshi afreizen om alles af te stemmen en te controleren blijkt er nog niets voorbereid te zijn. De reden…. geld en coördinatie. Zonder deze voorbereiding is het zinloos dat we met een team gaan en wordt de reis geannuleerd. Het is geen vakantie.

Afspraken
Als we aangeven dat we ons project intrekken als men lokaal geen stappen wil of kan zetten komt er schot in de zaak. De directeur gaat zich er mee bemoeien en ineens gaat het snel. Als we in November arriveren ligt bijna overal glasvezel en in de nieuwe grote ICT ruimte is een goede airco en voldoende stroom om alles aan te sluiten.

Verblijf
November 2018 vliegen 7 man naar Kilimanjaro airport. We verblijven in een onderkomen op de docters compound op loopafstand van het ziekenhuis. Dit verblijf zou in elk Europees land beoordeeld worden als ‘onbewoonbaar verklaard’, maar een alternatief is er nauwelijks. En na twee dagen went het. Zeker als Radboud er in slaagt om de vlotter in het waterreservoir van de WC met een stuk UTP kabel provisorisch te repareren zodat het water niet steeds de gang in blijft lopen.

Fase 1
Al op de dag van aankomst wordt tot ‘s avonds gewerkt en plannen gemaakt voor de volgende dagen. In een te klein kantoor staan naast 7 Europeanen zeker 10 tot 15 KCMC medewerkers die zich allen willen profileren. In positieve zin. We benadrukken vele malen dat we dit project samen met hen willen doen en iedereen zo veel mogelijk willen betrekken bij wat we doen. Doel is kennisoverdracht en als wij over pakweg een week weg zijn moet er voldoende kennis zijn om de zaak zelf in de lucht te houden. Met een beetje hulp op afstand. De teams worden ingedeeld naar Hollands voorbeeld en niemand verzaakt. De hele week gebruikt men om te helpen en hulp te krijgen, van ‘s morgens 8 uur tot laat in de avond, soms is het 22 uur als de laatste naar huis gaan en ook het weekend wordt er gewerkt.
De core-netwerk installatie wordt gestart en het Wi-Fi team geeft eerst uitleg over alle in’s en out’s rond het gebruik – en vooral de beveiliging – van Wi-Fi. Het blijkt dat her en der in het KCMC kleine Wi-Fi installatie zijn geïnstalleerd, van diverse merken, soms ook op initiatief van een afdeling en zonder medeweten van ICT. Het ‘we doen maar wat’ gehalte is groot. Veel Accesspoints zijn al opgehangen in de gangen en kantoren, soms niet allemaal zoals we hadden gewenst, maar voor nu werkt het en de rest komt later.
Rob gaat zich toeleggen op storage en servers. Het blijkt dat op diverse plaatsen in het ziekenhuis servers draaien met applicaties die een specifieke afdeling gebruikt. Het overzicht ontbreekt om niet te spreken over adequaat beheer en security.

Internet
Al snel blijkt dat de internetverbinding van KCMC niet meer is dan een kleine afsplitsing van de glasvezelaansluiting die de bijgelegen Universiteit in gebruik heeft. Zij schijnen het bijna gratis van de overheid te krijgen, maar verhuren tegen een hoge vergoeding aan KCMC een bandbreedte van 4Mbit/s. Thuis in Nederland heeft minimaal het tienvoudige in huis en hier moet men het verdelen onder ca. 80 gebruikers die een vorm van internet op hun werkplek hebben. Tot overmaat van ramp blijkt op 80% van die PC’s software te draaien dat de hele dag bestanden uitwisselt met andere gebruikers in de wereld en op die wijze wordt (illegaal) software gedownload, op CD’s gezet en ‘s avonds verhandeld voor een paar dollar. Iedereen lijkt naast zijn baan minimaal twee nevenbaantjes te hebben. Consequentie voor KCMC is wel dat internet niet functioneert en als iemand iets wil zoeken met google lukt dat domweg niet omdat de bandbreedte volledig benut wordt voor andere zaken.

Firewall
Oeps, de eerste grote uitdaging. We hebben een relatief simpele firewall meegenomen, eigenlijk bedoeld om een VPN verbinding naar Nederland op te zetten. Die moet nu noodgedwongen ook dienst gaan doen als firewall om illegaal verkeer te blokkeren. In samenwerking met de directie van KCMC wordt een licentie geregeld. We overtuigen de directeur dat hij dit nodig heeft en ook zelf hierin moet investeren. Een deel financiert Jan vanuit zijn stichting en Piet kan aan de slag.

Meer bandbreedte
De samenwerking met de Uni voor gebruik van de internetverbinding is slecht. Er zijn vaak storingen en er wordt traag geacteerd. We adviseren om zelf een Internet Service Provider offerte te laten maken voor een eigen internetaansluiting.
In Nederland duurt het aansluiten van een nieuwe glasvezel in een pand zeker enkele maanden, zoniet in dit grote Afrikaanse land.
De volgende dag staan twee mensen van deze ISP in de serverruimte en vragen wat ze kunnen doen. We geven aan wat we willen en ze vertrekken met te zeggen ‘Morgen is het klaar’. Jaja, dat zal wel, in Afrika is het vaak Ja zeggen en Nee doen, maar ditmaal overtreft het onze stoutste verwachtingen. Precies 25 uren later hebben we een 10Mbit/s internetverbinding voor KCMC en door de firewall flink aan het werk te zetten ervaren de gebruikers zelfs de voordelen van internet. Op een aantal plaatsen is ook al Wi-Fi beschikbaar zodat mensen met een mobiel device nu bij de patiënt internet hebben en bij een Elektronisch Patiënten Dossier kunnen inloggen.

Gelukkig hebben we de foto’s nog (of niet..)
Waar we in Nederland nog wel eens verzanden in bureaucratie en procedures, daar gaat het in Tanzania soms iets te spartaans. Op een goede dag staan we ergens bij de röntgenafdeling naar een machine te kijken dat bij navraag de server blijkt te zijn waarop gemaakte röntgenfoto’s worden opgeslagen. De bedoeling is om ook die server in de beveiligde en gekoelde centrale ICT ruimte bij te plaatsen. Dat wordt in Nederland een project en een strakke planning, in Tanzania komt twee uurtjes later iemand met een steekkar de ICT ruimte binnen met de vraag ‘Where can I put this ?’. Hij heeft het initiatief maar genomen en de kabels losgetrokken… Het verhaal vertelt niet of er op dat moment een patiënt iets van heeft gemerkt, maar wij wisten waarmee we rekening moesten houden.